door: Pieter van de Sande

We kopten een tijdje geleden al dat het Nijmeegse Anders Niemand met een debuutalbum zou komen dat wat wijzigingen ten opzichte van de eerdere ep's met zich mee zou brengen: "Op dit album is ook nieuw bandlid Dope van Zijl te horen met diverse cuts, breaks en scratches. Ali gaat op de plaat verder dan ooit met zijn lyrics: waren zijn teksten altijd al persoonlijk van aard, nu is het tijd om alles op tafel te gooien. Spa produceert wederom alle beats op deze release."

Om meteen met de twee opvallendste zaken van deze cd te beginnen: Ali en de beat. De opener van de cd knalt na een kort, delirisch intro meteen met het refrein de speakers uit. Niet alleen het refrein komt eruit, maar ook een dik Nijmeegs accent wat koud op het dak valt en daardoor wel bij de track past. Ali voelt goed aan hoe hij de woorden uitspreken moet om de sfeer bij het nummer over te brengen, maar de hooks en korte refreinen uit andere nummers (bijvoorbeeld 'Alles Is OK') gaan wat te lang door of komen niet geheel over doordat ze klinken alsof ze door de buurjongen zijn ingezongen. Nu is dat te vergeven, want rappers zijn vaak geen zangers. Zo ook het intro van 'Gestopt Ermee' dat de luisteraar laat meeluisteren met één zijde van een gesprek, dat maar weinig toevoegt.

Ali's coupletten zijn soepel en passievol, maar de tekstuele delen er omheen die niet direct een sample zijn komen vaak niet over en zijn af en toe matig getimed. Muzikaal gezien kun je goed horen dat het trio het resultaat is van een cross-overband (Joined Forces) met de prima toevoeging van Dope van Zijl. Hij verzorgt cuts en scratches die goed met de nummers samensmelten en originele effecten bevatten. Je kent wellicht het geluid van een spons op autolak; je verzint het niet, maar hij lijkt ermee te scratchen. Ook gaat Spa op de gitaar de strijd aan met de scratchende Dope wat voor verrassende tracks zorgt. Gelukkig realiseren ze dit effect zelf ook en plaatsen ze twee instrumentale tracks ('Stop Even' en 'Monica Belucci') op het schijfje. Deze tracks vormen een goed geheel met de rest, maar zijn op zichzelf ook interessant genoeg.

De veelal duistere, meeslepende beats zouden goed passen bij het Amerikaanse Definitive Jux en komen vaak minimal of breakbeat over. Ze zouden zo van een album van Mr. Lif kunnen komen. De meeste tracks vormen een goed geheel en liggen lekker in het gehoor. Enkele jaren geleden was er in Nijmegen een rapper actief onder de naam Vino uit het collectief VreemdelingenLegioen (tot 2004). De sfeer en beats (GWP en Petrov) op die cd ('Vinosofie') zijn erg vergelijkbaar met het 'Passe Partout' dat we nu onder onze neus hebben en we vragen ons dan ook af of er ergens een link te bespeuren valt.

'Passe Partout' is veelzijdig; afwisselend tussen boombap en breakbeatachtige nummers met synth en gitaar. Inhoudelijk gaan de tracks over de gebruikelijke hiphopzaken: het leven gevuld met pijn en lol: depressies ('Blijven Bewegen'), drankgebruik ('Gestopt Ermee'), vriendschap ('Echt Het') en kuddegedrag ('Lemmings'). Natuurlijk ontbreekt ook de track over het rappen zelf niet. De humor in de tracks, hoewel vaak flauw, is moeilijk te missen. Hoewel Ali het over de hele linie aardig doet, weet hij niet overal echt te boeien en liggen zijn teksten hier en daar vaak voor de hand of zijn ze te vergezocht of rommelig. Een aardige cd dus waarop de beats zelf het meest interessant zijn, maar er is voor Anders Niemand nog flink wat oppoetswerk aan de teksten en timing daarvan te doen.